Kumru Tanıtım ve Haber Portalı
Anasayfa Haber Ara Foto Galeri Videolar Anketler Müzik Dinle Sitene Ekle Tollbar İletişim RSS

MENÜ

KUMRU

HABER 7 SON DAKİKA

HABER ARA


Gelişmiş Arama

SİTEMİZİ BEĞENİN

Taş Kesilmiş Çiçekler

Büşra KARATAŞ

24 Aralık 2019, 00:17

Büşra KARATAŞ

Çiçekler hayatımızın her anında, her alanında bizlerle beraberler. Naif, güzelliği ile bizleri mutlu eden, nerdeyse her evde olmazsa olmazımız çiçekler acımızı hafifletir, sevincimizi ziyadeleştirirler. Çiçekler bu güzellikleri ve taşıdıkları manalar ile sadece evlerimizde kalmamış, başka alanlarda da bize ilham olmuşlardır. Kumaşlarda, ahşap oyma ve süslemelerde, annelerimizin göz nuru dantellerinde, tezhip ve kitap süslemelerinde, halılarda, kilimlerde, mermerlerde, deyimlerde, türkülerde yer edinmişler kendilerine.

Türkler, İslamiyet öncesi mimari alanda başka medeniyetler gibi motif olarak insan, hayvan ve çiçek tasviri kullanıyorlardı ancak İslamiyet’in kabulü ile beraber insan ve hayvan tasvirinden uzaklaşıp eserlerinde büyük ölçüde çiçek tasvirlerine yer vermişlerdir. Birçok konuda olduğu gibi bu alanda da medeniyetler arası etkileşimden bahsetmek mümkündür.[1] Her çiçeğin bir manası var demiştik. Bazı manalar aşikâr bazıları ise yalnızca motifi işleyenin kalbinde saklıdır.

Mesela Edirne Selimiye Camii'nde Ana Taç Kapıdan avluya girdiğimizde bizleri karşılayan iki sütunun başlıkları diğerlerinden farklı olarak Lotus sütun başlığıdır. Lotus çiçeği Nilüfer çiçeğine çok benzese de iki çiçek de farklı familyaya aittir. Lotus için kısaca ruhsal temizliği simgelediğini söyleyebiliriz. Özellikle Hinduizm ve Budizm’de insanın kendini bulma süreci ve ruh dünyasını temizleme sürecini simgeler.

Ayasofya’da hepsi beyaz mermerden yapılmış, değişik tarzlarda sütun başlıkları bulunmaktadır.Her iki katta ana sütun dizisinin yeşil mermer sütun gövdeleri, tepesinde çanak biçimli başlıklar taşımaktadır. Bu başlıklar palmiye ve akantus yaprakları ile süslenmiştir. Akantus yapraklarının bizdeki karşılığı ayı pençesidir. Akantus yapraklı başlık türünün ortaya çıkışı ile ilgili şöyle bir öyküden söz edilir:

“Korint’in kızı evlilik çağında bir hastalığa yakalanarak ölür. Sütannesi, kızın ölümünden sonra, yaşamında ona zevk veren bazı ufak eşyaları toplayarak bir sepete koyar ve mezara taşır; mezarın üzerine koyduğu sepetin içindeki eşyaların daha uzun ömürlü olması için üstüne bir çatı kiremidi yerleştirir. Sepet, raslantı sonucunda bir akantus kökü üzerinde bulunmaktadır. Bastırılan akantus kökü, bahar gelince ortadan filizlenerek yaprak verir, sepetin kenarlarında gelişen filizler kiremidin ağırlığı altında kıvrılarak uçlarda volütleri oluşturur.

O sıralarda Atinalıların sanatsal yapıtlarındaki incelik ve zarafet nedeniyle Callimachus adını verdikleri, mezarın yanından geçerken, kenarlarından körpe yaprakların fışkırdığı sepeti görür. Bundan hoşlanan Korinthliler ondan esinlenerek bazı sütunlar inşa eder; Korent usulü de böylece ortaya çıkmış olur..”[2]

[3]  Çiçeklerden bahsedip de Babil’in Asma Bahçeleri’ni anmamak olmaz. Babil Kralı I. Sargon (M.Ö.2334-2279) Akad başkentine, çeşitli ağaç ve çiçekler göndermiştir. Bu bitkilerin arasında gül de geçmektedir. M.Ö.17.yüzyılda Mezopotamya’da gül üretimi yapıldığı bilinmektedir. Özellikle Persler gül yetiştirirmiş ve ticaretini yapmışlardır. Fenikeliler büyük kanallarda gül suyu üretmişlerdir. Hellenistik dönemde (M.Ö.330-M.Ö.30) Mısır’da gül yetiştiriciliği yapılmıştır. Kozmetik, sağlık gibi alanlarda gülden faydalanmıştır. Hayatının çoğu alanında güle yer veren Mısırlılar mimaride de gül motifleri kullanmışlardır. Güller bizim için de oldukça önemli bir yere sahiptir. Divan edebiyatında en çok bahsi geçen gül kırmızı güldür. Güller çeşitli vasıflarıyla daha çok sevgilinin sembolü olarak kabul edildiğinden şairlerin ilham kaynağı olmuştur.

Yine bahar zamanına “gül mevsimi” denilmesi de güle verilen önemin apaçık bir göstergesidir. Kapılarda tokmağın geçmesi için ortasında bir delik bulunan yuvarlak pul şeklindeki süslü levhaya da “ağızlık gülü” denilmektedir. Gülün bizim için özel olmasının bir sebebi de onun Hz. Peygamber Efendimize benzetilişidir.

Yaptığı her iş büyük bir zarafet, büyük bir anlam barındıran Osmanlı Devleti’nin bu zarafeti mezar taşlarına da yansımıştır. Süleymaniye Camii mezarlığında Selanik eşrafından Mustafa Fevzi Bey'in 17 yaşında vefat eden kızı Fatıma Müşerref Hanım'a ait olan mezar taşının üzerine kırık bir gonca gül işlenmiştir. Bizim anlayışımıza göre her kadın bir gonca güldür ve her kadının vefatı o gonca gülün kırılmasıdır. (M.1910)

[4] Kendine has bir kokusu olan ve yaz-kış yeşil kalan servi ağacı motifi de mezar taşlarında yer almıştır. Bu motif geleneğimizde ve toplumsal inanç değerlerimizde insan hayatının doğumdan ölüme kadar var olma çabalarını ve vahdeti yani Allah'ı birlemeyi sembolize eder. Bir de servi içinde servi motifi vardır ki, bu motifte doğumda ölen kadını ve doğurduğu kız çocuğunu temsil etmektedir.

Gövdesinin semaya doğru uzanması sebebiyle doğruluğu temsil ettiğine de inanılır. Yine başka bir inanç da servi ağacının iyi şans ve koruma getirmesi ile ilgilidir. Bu inanç bağıyla beraber serviler, eski Türk kültüründe bolluk ve bereketi simgeleyen hayat ağacı olarak da nitelendirilirlerdi.

 

Velhasıl çiçekler hayatımızın her alanında güzelliklerle geliyorlar karşımıza. Taşlara da işlenseler öyle canlılar ki… Bakıldığında ruhsuz görünen mermerlere çiçeklerle işlenen bir sihirli dokunuş sonsuz canlılık katıyor. 


Taştan mı senin san'atın, altından mı?

Yokmuş ustan, hocan, bu, bir noksan mı?

Mermerde çiçekler açtıran sihrinle,

 Ey Kayserilim, Sinan mısın, nisan mı?

-Arif Nihat Asya-


[1] Edirne Selimiye Camii'nde Ana Taç Kapıdan avluya girdiğimizde bizleri karşılayan Lotus motifli iki sütun.

[2]  Vitruvius,(1998),”Mimarlık Üzerine On Kitap”, Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı, s.76.

[3] Mısır'dan bir duvar. Çiçek betimlemesi ve gül.

[4] Sağdaki servi içinde servi, soldaki servi motifidir.

Bu makale 17774 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

YAZARLAR

Mehmet Akif Ersoy'un Yetişme Şartları20 Temmuz 2020

TERÖRÜ LANETLİYOURUZ

  
 

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

HAYDİ SOHBET EDELİM

SOHBET İÇİN TIKLAYINIZ
İSTATİSTİKLER

İSTATİSTİK

 Sitemizde 13 kategori, 2268  haber bulunmaktadır.

 Bu haberler toplam 14858922  defa okunmuş ve 2760 yorum yazılmıştır.

 

REKLAM ALANI

Kumruluyuz.biz © 2005 Tüm Hakları Saklıdır
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

www.Kumruluyuz.biz 'in hiç bir kişi, kurum ve kuruluşla bağlantısı yoktur. Tamamen kişisel bir sitedir. Web sitemizin dışında farklı siteler kaynak gösterilerek yayınlanan haber ve içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz. Web sitemizde yayınlanan Köşe Yazıları, Makaleler ve Yorumlardan Yazarların kendileri sorumlu olup; içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz.  Sitemizde yayınlanan içerikler izinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Destek & Bilgi: admin@kumruluyuz.biz | Yazılım: Mydesign| Bu Site En İyi (Tüm Tarayıcılarla) 1024*768 Çözünürlükte Görüntülenir.

Altyapı: MyDesign