Kumru Tanıtım ve Haber Portalı
Anasayfa Haber Ara Foto Galeri Videolar Anketler Müzik Dinle Sitene Ekle Tollbar İletişim RSS

MENÜ

KUMRU

HABER 7 SON DAKİKA

HABER ARA


Gelişmiş Arama

SİTEMİZİ BEĞENİN

EN ÇOK OKUNANLAR

Mahalle Çeşmesi

Ahmet ÇAPKU

10 Şubat 2020, 22:01

Ahmet ÇAPKU


Mahalle Çeşmesi

Su ve hayat. Bu ikisi sanki eş anlamlı gibi gelir insana. Çünkü hayat, suya bağlı. Su ve ekmek varsa, hayat vardır, gerisi detaydır. Onun için bu iki varlık, ‘aziz’ sıfatıyla anılagelmiştir. ‘Su gibi azîz ol’ deyişi ile ekmeğe ‘nân-ı azîz’ denilmesi bununla ilgilidir. Öyle ya, ne de olsa ‘Biz, hayat sahibi her şeyi sudan meydana getirdik’ [Enbiya, 30] buyurulur Kur’an’da. Hemen bütün köyler, şehirler tarih boyunca suyun etrafında şekillenmiştir. Cennetin hep su ile anılması, oradaki yaşanmaya değer hayatın ebediyeti ile ilgili olsa gerektir.

Hayatın devamı ile ilgili en temel şeyler, bol olması yanında ya parasızdır ya da oldukça ucuzdur. Teneffüs ettiğimiz hava, ekmek, su (yağmur) bu kabildendir. Bu açıdan mezkûr unsurların korunması ve israf edilmemesi fevkalâde önemlidir. Bunlara saygı, bence hayata (canlıya, canlılığa) saygı gibidir. Yine ahlakın, cömertlik ya da cimrilik açısından en belirgin şekilde kendini gösterdiği hususlar da bunlardadır. İleride milletlerarası dikkate değer tartışmaların da yine bunlar üzerinde olabileceği ihtimali bir kenarda durur.
…
Çocukken yağmur seslerini dinlemek bize ninni gibi gelirdi. Mahalle çeşmesinin yalağında ve akan sularında oyun oynamak da böyleydi. Hakeza köyümüzün ırmağındaki göletlerle yüzmek de ayrı bir güzellikti. Çocuklar niçin su sesi ve su ile bu denli mesrûr olur ? Sanırım anne karnında plasentadaki dünyası ile ilgilidir bu husus. Ne de olsa insan, içinde suyun olduğu bir dünyada mevcudiyete bürünür.

Eskiden annelerimiz, köy içinde mahalle çeşmesi olmadığı için deredeki su kaynağına gider, sırtlarında su yayığı, ellerinde güğümlerle evlere su getirirlermiş. Dereye yalnız gitmeye çekindikleri için mahalle kadınları olarak topluca gidip gelirlermiş. Daha sonra mahalle içine çeşme yapılınca, ‘Oh, bi dünya varmış!’ demişler. Zira artık mahalle çeşmesi onlar için bir velînimet olmuş. Akşamleyin ve hatta geceleyin bile gidip su alabilecekleri bir imkana kavuşmuşlar. Artık yıkamak için götürdükleri çamaşırları ta dereye sırtlarında götürmeye de hâcet kalmamış.

Mahalle çeşmesi, köyümüzün tam orta yerinde idi. Orası köylü kadınlar ve çocukların buluşma yeri idi adeta. Çamaşır yıkamak, su almak, namaz için abdest almak amacıyla insanlar oraya gelirdi. Aynı şekilde tarlada yayılımdan dönen hayvanların su içtikleri yer de çeşmenin peteği idi. Köyün içinden geçen yolcuların, yabancıların su içmesi için çeşmeye asılı bir tas her daim orada dururdu. Sadece bunlar mı ? Hayır. Arılar, kuşlar, kümes hayvanları, kediler ve köpekler de çeşmedeki su akıntısından nasiplenirdi. Faruk Nafiz Çamlıbel’in Çoban Çeşmesi şiirinde geçtiği üzere, “Kaç yanık yolcuya soğuk su verdi / Değdi kaç dudağa çoban çeşmesi.” Çeşmenin üst kısmı ise biz küçük çocuklar için harika bir oyun mahalli idi. Çocuk muhayyilemizle çamurdan arabalar, taştan yollar, köyler ve şehirler inşa ettiğimiz bir mahal.

 Bizim tarihimiz, bir ölçüde su medeniyetidir. Çünkü temizlik, imandan sayılmış ve su en önemli temizleyici unsur olarak görülmüştür. Onun için hemen her mahallede, cami duvarında, mezarlık kenarında, yollarda hayır için yapılan çeşmeler görebilmek bu düşünce ile ilgilidir. Tarihi çeşmelerin kitabelerinde yazılı olan ayetlerin, hem Allah rızasına vurgu yapması hem de cenneti anımsatan ayetlerle süslenmesi aynı duruma işaret eder. “Biz, can taşıyan her şeyi sudan meydana getirdik” [Enbiya, 30], “Müminler, orada, selsebîl diye isimlenen bir pınardan içerler” [İnsan, 18], “Rableri onlara (orada) tertemiz içecek içirir” [İnsan, 21] gibi nice ayet çeşme kitabelerine nakşedilmiştir.
…

Mahalle çeşmemize ne oldu ? Görebildiğim kadarıyla nice köylerimizdeki mahalle çeşmeleri artık âtıl vaziyette. Su bile akmıyor pınarlarından. Çünkü sular artık evlere alındı. Kadınlar ve çocuklar, bir buluşma, gündelik konuları hasbihal etme, dertleşme, halleşme ve oyun oynama mahalli olan bu güzelim çeşmelere uğramıyorlar artık. Köyün yaşlıları mescide giderlerken çeşmeden abdest almıyor bundan böyle. İhtiyaç kalmadı. Ve koca bir kültür kendiliğinden sessiz sedasız tarihe karıştı. Şu kadar insanın aziz hatırasına binaen köy çeşmeleri hiç olmazsa tarihi bir hatıra/anıt olarak keşke yerlerinde bırakılsa…

Sözünü ettiğimiz tarihi mahaller, yapıtlar, kültürler hayatımızdan bir bir çekiliyor. Hakikatin yerini gerçeklik almıştı modernite ile birlikte. Şimdilerde gerçekliğin yerini sanal dünya almaya başladı bile. İnsanları bir araya getiren, kaynaştıran unsurları korumamız, yenilerini var etmemiz gerekirken korkarım çeketimizin astarı içindeki güneşi de kaybederiz bu gidişle. Onun için hiç olmazsa tarihle bağımızı sağlayan bu unsurlara biraz saygı diyorum. Lütfen…


Arafat’taki Ayn-ı Zübeyde / Zübeyde Pınarı


Ahmediye Çeşmesi / Üsküdar


III. Ahmet Çeşmesi / Topkapı


Eyüp Sultan Camii avlusundaki köşe çeşmesi


Topkapı Sarayı- Enderûn Kütüphanesi altı çeşmesi


Şadırvan


Selsebil/ Eyüp Sultan Camii duvarı


Bu makale 691 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

YAZARLAR

Köprü Hikayeleri17 Şubat 2020

TERÖRÜ LANETLİYOURUZ

  
 

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

HAYDİ SOHBET EDELİM

SOHBET İÇİN TIKLAYINIZ
İSTATİSTİKLER

İSTATİSTİK

 Sitemizde 13 kategori, 2232  haber bulunmaktadır.

 Bu haberler toplam 13298820  defa okunmuş ve 2754 yorum yazılmıştır.

 

REKLAM ALANI

Kumruluyuz.biz Kumrukent.com © 2005 Tüm Hakları Saklıdır
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Kumruluyuz.biz & Kumruluyuz.com ve Kumrukent.com un© 2005 Her Hakkı Saklıdır. www.Kumruluyuz.biz , www.Kumruluyuz.com ve www.Kumrukent.com  un hiç bir kişi, kurum ve kuruluşla bağlantısı yoktur. Tamamen kişisel bir sitedir. Web sitemizin dışında farklı siteler kaynak gösterilerek yayınlanan haber ve içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz. Web sitemizde yayınlanan Köşe Yazıları, Makaleler ve Yorumlardan Yazarların kendileri sorumlu olup; içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz.  Sitemizde yayınlanan içerikler izinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Destek & Bilgi: admin@kumruluyuz.biz | Yazılım: Mydesign| Bu Site En İyi (Tüm Tarayıcılarla) 1024*768 Çözünürlükte Görüntülenir.

Altyapı: MyDesign