Kumru Tanıtım ve Haber Portalı
Anasayfa Haber Ara Foto Galeri Videolar Anketler Müzik Dinle Sitene Ekle Tollbar İletişim RSS

MENÜ

KUMRU

HABER 7 SON DAKİKA

HABER ARA


Gelişmiş Arama

SİTEMİZİ BEĞENİN

EN ÇOK OKUNANLAR

Sabır Meselesi

Kübra GÜL

01 Mayıs 2020, 23:12

Kübra GÜL

Gazzâlî’nin İhya-u Ulûmiddin Eserinde Sabır Meselesi

     Alemlerin Rabbi olan Allah'a hamd, O'nun Rasulu'ne salat ve selam olsun. Gazzâlî sabır ve şükür konusunun girişinde "iman iki parçadan ibarettir; bir parçası sabır, öbür parçası şükürdür" der. imanın şartlarını kabul eden insan öncelikle bir imanı olduğu için hayatı boyunca buna şükür halinde olmalıdır. Çünkü iman hem dünya hem ahiret saadeti sağlayan yegane inançtır. Gazzâlî'ye göre imanın diğer yarısı olan sabır, ibadetlerde gösterilmelidir. Önce imanın şartlarını kabul eden insan, daha sonra bu imanın gereğini yerine getirmek için nefsi ile mücadele eder. İslam'ın şartları hususunda sabırlı ve gayretli olmalıdır.

      Sabretmenin fazileti ile ilgili ayetlerden  biri şöyledir: "İşte onlara sabretmekten ötürü mükafatları iki defa verilir." (Kasas/54). Gazzâlî şu hadise kitabında yer vermiştir: "Atâ'nın İbn Abbas'tan rivayet ettiği hadiste deniliyor ki: Hz. Peygamber, ensarın yanına girip şöyle buyurmuştur: 'Siz mümin misiniz?' (Kimseden cevap gelmeyince) Bu esnada orada bulunan Hz. Ömer, Evet Ey Allah'ın Rasûlü, diye cevap verdi. Hz. Peygamber, devamla 'Sizin imanınızın alameti nedir?' dedi. 'Biz genişlikte şükür, belaya karşı sabır ve kazaya rıza gösteririz' dediler. Bunun üzerine Hz. Peygamber şöyle dedi, Kabe'nin Rabbi'ne yemin ederim ki durumu böyle olanlar mümindirler.”

      Sabır nedir ve  o ne anlama gelir ? Gazzâlî sabrı, tıpkı gülmek ve düşünmek gibi insana özgü bir özellik olarak görür. "Sabır hayvan ve meleklerde düşünülemez" der. Eksiklik ve tamlık, sabrı taşıyan nitelikler değildir. İnsana özgü olan sabır, günlük hayatta farklı isimlerle karşımıza çıkar. Nefsin kötü arzu ve isteklerine dur deyip sabredebilmeye iffet denilir. İnsanın başına herhangi bir musibet gelmiş ve kişi buna sabır göstermişse buna sadece ‘sabır’ ismi verilir. Eğer zenginliğin getirdiği güç kontrol altına alınabilir ve sabredilebilirse ‘zabtu'n-nefs’ adını alır. Savaşta zorluğa göğüs gerilip sabredilirse, bunun adı ‘şecaat’ olur. Öfke hali yutulup sabredilirse, o zaman sabır ‘hilm’ adını alır.

       Allah Teala, sabır özelliği ile yarattığı insana, imtihan amaçlı olarak, şeytanı musallat ettiği gibi dini teşvik etmek için melekleri de yaratmıştır. Gazzâlî bunu din ve heva-i nefsin teşvikçisi olarak isimlendirmiştir. İnsan sürekli mücadele halindedir. Bu mücadele, nefsin kötü istekleri ve şeytanın bunu teşviki ile daha da zorlaşır. Allah bu sebeple yanımızda iyiye yönelten melekler yaratmıştır. Gazzâlî'ye göre insanlar bu mücadelede üç sınıfa ayrılır. Birinci grup arzu ve isteklerine gem vuran Sıddıklar veya Mukarrebler'dir. Bu birinci grup için Gazzâlî şu cümleleri kurmuştur: "Bu, heva-i nefse çağıran gücü artık münazaa ve münakaşa edemeyecek derecede mağlup etmektir. Buna ancak sabrın devamıyla varılabilir. Bunun için 'sabreden zafere ermiştir' denir." İkinci grup nefsin galip geldiği, insanın mağlup olduğu durumdur. "Kişi nefsini tamamen şeytanların ordusuna teslim eder. Mücahededen ümitsiz olduğu için artık mücahede etmez hale gelir. Bunlar gafillerdir ve insanların çoğunluğunu bunlar teşkil eder. Bunlar o kimselerdir ki, şehvetleri onları kul ve köle haline getirmiştir."

       Bu sınıflandırmada bir de üçüncü grup vardır. Onlar bazen nefsinin isteklerini yapar bazen de Allah’ın rızasına uygun hareket eder. Gazzâlî bu grup için "Mücahidlerden yazılır, zaferi elde edenlerden değil" demiştir. Mücadele halinde ama henüz zafere ulaşmış değil. Dikkat edilmesi gereken husus şudur. Hayatı boyunca sabra zorunlu olan insan için sabır, iki kısımdır. Birinci kısım, kulun nefsine, hoşuna giden durumlara karşı gösterilen sabır. Zenginlik, makam ve mevki sahibi, şöhret sahibi olmak isteği… Bunların menfi şekilde elde edimi zaten din açısından uygun değildir. Ancak kişi bunları arzu ettiği halde ulaşamayıp sabreder. Bunlara sahip olunması halinde kişi, başına nelerin geleceğini de bilemez. O yüzden Gazzâlî, Sehl et-Tüsteri'nin sözüne kitabında yer vermiştir: "Afiyet üzerinde sabır, bela üzerinde sabırdan daha şiddetlidir." Varlığın imtihanı, yokluğun imtihanından zordur. Çünkü insanın istemesinin sınırı yoktur. İstediklerine ulaşsa gözü doymaz, daha da fazlasını ister. isteklerin kölesi olur. Ne zaman ki zincirleri kırar, Rabbi'ne boyun eğerse o zaman kendini bulur…

      İkinci kısma gelince; buradaki sabır, nefsin hiç hoşuna gitmediği halde azimle ibadetlere devam etmekteki sabırdır. Nefsin isteklerine karşı günaha girmeme sabrıdır. Sabır, belaya karşı gösterilir. O yüzden ibadetlere karşı gösterilen sabrı, burada doğru anlamak önemlidir. Özellikle ibadet konusunda Gazzâlî şöyle demiştir: "İbadette sabır şiddetlidir. Çünkü nefis tabiatıyla kulluktan ürker. Rububiyet arzusunda bulunur." İnsan nefsinde büyüklenme meyli vardır. Bu sebeple Rabbimiz, insanı ibadetle mükellef kılarak, sadece bir kul olduğunu hatırlatır. İnsan secdeye her eğildiğinde, bu büyüklenme arzusu ehlileştirilir. Veya bazı ibadetler mallardan dağıtmakla yapılır. İnsana aslında malın esas sahibi olmadığı, malında başkalarının da hakkı olduğu hatırlatılır. Yüce yaratan kulunu en iyi şekilde bildiği için, ona kendisini bilmesi için ibadeti emreder. İbadet vesilesi ile kulunu eğitir. Bu yüzden ibadete sabredilir.

      Sabrı destekleyen şeyler nelerdir ? Gazzâlî bu konuda açıklayıcı bir örnek verir. Kalpler Allah'ın nazargahıdır, insanın ruhunun aynasıdır. Bu yüzden kalp iyi ise biz de iyiyizdir. Eğer kalp Allah'tan gafil bir kalp ise şeytan bu boşluktan yararlanır ve orayı kendisiyle doldurur. Bunu boş bir bardağa benzetir Gazzâlî. Eğer bardak boşsa, içine mutlaka hava dolar. Ancak bardağın içi su ile doluysa hava giremez. Eğer insanın kalbi Allah zikri ile doluysa şeytan oraya yanaşamaz. Kalp Allah'tan gafil ise şeytan orayı mutlaka doldurur. Gazzâlî'nin şu cümleleri de oldukça dikkat çekicidir: "Bu bakımdan gencin nefsindeki şeytanın şehveti, ateş için kuru bitki gibidir. Nasıl ki, ateşin gıdası olan odun kalmadığı zaman ateş de kalmıyorsa, aynen onun gibi şehvet olmadığı zaman şeytanın mecali de kalmaz." Burada tabiatı ateş olan şeytanın, kalbi kötü arzu ve isteklere daha fazla meyli olan gencin, Allah'tan gafil olursa, durumunu gözler önüne sermiştir. Bu yüzden kalbe şehvetin girebileceği her türlü düşünce ve hayale sevk eden yollardan uzak durup kalbi zikir ile meşgul ederek saflaştırmak önem arzeder. Zikir sadece tesbih çekmek anlamına gelmez. Namaz en büyük zikirdir. Kuran okumak ve anlamak, hadis vb. ilimler de bunlar arasındadır.

      Gazzâlî gibi önemli düşünürlerin eserlerini psikolojik hallerimizi anlamak adına dikkatli okumak önem arzeder. İhya isimli eseri, bu konularda en dikkate değer kaynaklardan biridir.   

Bu makale 2567 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

YAZARLAR

Abdulfettah Ebû Gudde28 Mayıs 2020

TERÖRÜ LANETLİYOURUZ

  
 

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

HAYDİ SOHBET EDELİM

SOHBET İÇİN TIKLAYINIZ
İSTATİSTİKLER

İSTATİSTİK

 Sitemizde 13 kategori, 2255  haber bulunmaktadır.

 Bu haberler toplam 14102535  defa okunmuş ve 2760 yorum yazılmıştır.

 

REKLAM ALANI

Kumruluyuz.biz Kumrukent.com © 2005 Tüm Hakları Saklıdır
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Kumruluyuz.biz & Kumruluyuz.com ve Kumrukent.com un© 2005 Her Hakkı Saklıdır. www.Kumruluyuz.biz , www.Kumruluyuz.com ve www.Kumrukent.com  un hiç bir kişi, kurum ve kuruluşla bağlantısı yoktur. Tamamen kişisel bir sitedir. Web sitemizin dışında farklı siteler kaynak gösterilerek yayınlanan haber ve içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz. Web sitemizde yayınlanan Köşe Yazıları, Makaleler ve Yorumlardan Yazarların kendileri sorumlu olup; içeriklerinden Sitemiz sorumlu tutulamaz.  Sitemizde yayınlanan içerikler izinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz. Destek & Bilgi: admin@kumruluyuz.biz | Yazılım: Mydesign| Bu Site En İyi (Tüm Tarayıcılarla) 1024*768 Çözünürlükte Görüntülenir.

Altyapı: MyDesign